Đào Tấn - Hậu Tổ nghề Hát Tuồng Việt Nam

15-02-2018

Nếu Đào Duy Từ được tôn vinh là ông tổ của nghệ thuật hát Tuồng thì nguời góp phần to lớn trong việc mở rộng loại hình nghệ thuật này chính là Hậu tổ Đào Tấn.

 


 

 

Tên: ĐÀO TẤN, vốn tên là Đào Đăng Tấn, tự Chỉ Thúc, hiệu Tô Giang, Mộng Mai, biệt hiệu là Tiểu Linh Phong Mai Tăng hoặc Mai Tăng.

Năm sinh – mất03/4/1845 – 23/8/1907

Quê quán: Thôn Vinh Thạnh, tổng Thời Tú, huyện Tuy Phước, phủ An Nhơn, tỉnh Bình ĐịnhNay thuộc thôn Vinh Thạnh, xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

Khai sinh ngành nghề:Hát Tuồng, hát Bộ

 

Đào Tấn là một Nho sĩ thời nhà Nguyễn, từng làm đến chức Tổng đốc An – Tĩnh (Nghệ An – Hà Tĩnh) và Công Bộ Thượng thư. Ông là một nhà soạn tuồng nổi tiếng Việt Nam. Ông được coi là ông tổ hát bội và là vị tổ thứ 2 trong 3 vị tổ nghề sân khấu Việt Nam (Phạm Thị Trân, Đào Tấn và Cao Văn Lầu).

Đào Tấn thuộc dòng dõi Lộc Khê hầu Đào Duy Từ. Thầy học của ông là cụ tú tài Nguyễn Diêu, người làng Nhơn Ân. Không những được thầy dạy chữ, Đào Tấn còn được dạy soạn tuồng. Năm 19 tuổi, vở tuồng đầu tay của ông: “Tân Dã Đồn” ra đời, đánh dấu nghiệp tuồng suốt cuộc đời ông. Tuồng phản chiếu khá đầy đủ diện mạo tâm hồn Đào Tấn, cũng như đánh dấu những mốc quan trọng trong cuộc đời tác giả.

Khoa Đinh Mão (1867) triều vua Tự Đức, ông đỗ cử nhân tại trường thi Bình Định. 4 năm sau, vua Tự Đức cho soát xét lại những người chưa đỗ đạt, Đào Tấn được triệu về kinh thành sơ bổ Điển tịch, sung vào Hiệu thư ở Nội các, lo việc biên soạn các sáng tác trong triều đình. Từ đó, ông lần lượt được bổ nhiệm nhiều chức quan lớn như Tham biện, Tổng đốc An Tĩnh, Tổng đốc Nam Ngãi, Thượng thư Bộ Hình, Thượng thư Bộ Binh, Thượng thư Bộ Công..., được phong Hiệp biện Đại học sĩ, tước Vinh Quang tử. Năm 1904 vì chống đối với đại thần Nguyễn Thân, ông bị cách chức rồi lui về quê nhà ở ẩn.

Sinh thời, Đào Tấn cũng có làm thơ và viết từ khúc, nhưng soạn tuồng hát bội mới là lĩnh vực khiến ông trở nên khác biệt. Đào Tấn đã để lại cho đời gần 40 vở tuồng bao gồm cả những vở sáng tác chung và cải biên, chỉnh lý. Trong đó, nhiều vở tuồng có giá trị về tư tưởng cũng như văn học như: Cổ thành hội” (còn gọi là Quan Công quá quan), “Trầm Hương các”, “Hộ sanh đàn”, “Hoàng Phi Hổ quá Giới Bài quan”... Đào Tấn là người đã bác học hoá ngôn ngữ ngữ kịch bản Tuồng. Tuồng Đào Tấn là đỉnh cao, là tinh hoa của nghệ thuật Tuồng truyền thống. Do tài năng và đóng góp của Đào Tấn trong lĩnh vực nghệ thuật Tuồng, ông được ngành Tuồng cả nước đương thời suy tôn là bậc Hậu tổ.

 

Image result

 

Ngày giỗ truyền thống của sân khấu tuồng được xếp chung vào ngày giỗ của ngành sân khấu, tức ngày 12 tháng 8 Âm lịch.

 

Đền thờ danh nhân văn hóa Đào Tấn vừa được khánh thành ngày trên quê hương ông (làng Vinh Thạnh (Lý Môn Vinh Thạnh) xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) vào ngày 16/8/2016 trên khu đất rộng 4.000 m2 để tưởng niệm, lưu giữ, vinh danh Hậu tổ tuồng.

 

 

Theo UV (Tổng hơp) / nhasangnghiep.vn


 

Content1 (mobil)
content1
Content2 (mobil)
content2