Chả gà Tiểu Quan là món ăn có nguồn gốc từ thôn Tiểu Quan, thuộc xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên (xã Phùng Hưng, huyện Khoái Châu cũ). Không ai còn nhớ chính xác chả gà Tiểu Quan có từ bao giờ. Trước kia, đây là món ăn “kén khách”, chủ yếu xuất hiện trong mâm cỗ của những gia đình khá giả trong thôn bởi giá thành cao và cách chế biến tỉ mỉ. Theo thời gian, cùng với sự phát triển kinh tế và nhu cầu thưởng thức ẩm thực truyền thống, chả gà Tiểu Quan dần trở nên quen thuộc hơn, song vẫn giữ nguyên giá trị đặc biệt trong đời sống văn hóa ẩm thực của người dân địa phương.

Để có được món chả ngon, người Tiểu Quan phải kỹ lưỡng ngay từ khâu chọn gà. Gà thịt để làm chả phải là loại gà trống tơ nặng khoảng 1,2-1,5 kg, chưa thiến và chưa đạp mái. Gà làm sạch, chọn chỗ thịt nạc nhất, bỏ hết gân xương rồi thái miếng nhỏ con chì, sau đó cho vào cối giã như giã giò lụa truyền thống. Khi thịt gần nhuyễn thì trộn thêm lòng đỏ trứng gà, nước mắm ngon, bột canh, hạt tiêu, gừng và một chút mỡ lợn thái hạt lựu rồi giã tiếp.

Giã thịt gà cũng là cả một nghệ thuật đòi hỏi sự khéo léo và công phu. Người giã phải giơ chày thật cao, nhát chày chắc nịch và đặc biệt là không được để cho thịt bắn ra ngoài cối. Giã xong, chọn chiếc mo cau mới rụng, cắt thành từng miếng vuông nhỏ rồi phết thịt vừa giã lên để nướng. Việc phết thịt cũng đòi hỏi người làm phải thật khéo léo bởi vì nếu thịt phết quá mỏng thì sẽ bị chảy xệ xuống bếp than khi nướng, nếu phết dày quá thì khi ăn chả sẽ không ngon bởi thịt sẽ không chín đều.

Nướng chả dùng than hoa, than củi và ngon nhất là nướng bằng than của cành hoặc gốc nhãn khô. Cũng bởi thế mà chả gà Tiểu Quan mới có vị ngon mang đặc điểm của vùng quê xứ nhãn mà các vùng quê khác không sao có được.

Miếng chả được dọn ra bao giờ cũng vàng óng, có độ kết dính, không bị nứt, thơm mùi thịt gà và thoang thoảng hương vỏ quýt. Không giống như các món khác, ăn chả gà phải nhấm nháp từng chút một mới cảm nhận được hương vị ngọt thơm, ngậy. Chả thường được dùng kèm với xôi, cơm trắng.

Giữa nhịp sống hiện đại, chả gà Tiểu Quan vẫn khẳng định được vị thế riêng và ngày càng được nhiều người biết đến, yêu thích. Mỗi phên chả là sự kết tinh của nguyên liệu chọn lọc, sự khéo léo, tỉ mỉ và tâm huyết của người chế biến, gửi gắm trong đó tình yêu và niềm tự hào với ẩm thực quê hương. Chính những giá trị ấy đã tạo nên sức sống bền bỉ cho chả gà Tiểu Quan, để mỗi độ Xuân về, hương chả lại lan tỏa, góp phần làm nên cái Tết ấm cúng, đậm đà bản sắc văn hóa Hưng Yên.

---------------------------------------------------------------------