Ở Tiên Phước, cây tiêu được trồng từ rất sớm, gắn bó với đời sống sản xuất của người dân địa phương, qua đó hình thành nên danh tiếng của một vùng sản xuất tiêu truyền thống. Ngay từ thế kỷ XVII, vào năm 1627, giáo sĩ Alexandre De Rhodes trong quá trình lưu lại Hội An đã ghi chép điều kiện tự nhiên và các sản vật của khu vực, trong đó có đề cập đến hồ tiêu như một loại thổ sản đặc trưng. Bên cạnh đó, theo ký ức của người dân địa phương, Tiên Phước từng là một trong những khu vực tập trung đông đảo cộng đồng người Hoa đến sinh sống và lập nghiệp. Các thương nhân người Hoa đã thiết lập nhiều hiệu buôn như La Hồng Trấn, Trần Gia Lương, Lâm Hồng Nho, Phước Nguyên…, đóng vai trò thu mua và trao đổi hàng hóa. Trong đó, tiêu là một trong những mặt hàng quan trọng được thu mua, góp phần hình thành hoạt động thương mại sôi động và từng bước tạo dựng danh tiếng cho tiêu Tiên Phước trên thị trường khu vực. Sự hiện diện từ sớm trong các ghi chép lịch sử, cùng với quá trình tham gia vào mạng lưới trao đổi hàng hóa truyền thống, đã góp phần khẳng định tiêu Tiên Phước không chỉ là sản phẩm nông nghiệp thông thường mà còn là sản vật có danh tiếng, gắn với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất này.

Tiêu Tiên Phước gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng. Tiêu Tiên Phước có vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác. Các nhà khoa học xác định, chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân địa phương.

Theo số liệu phân tích từ Trung tâm Giám định tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa Đà Nẵng, hạt tiêu Tiên Phước có nhiều chỉ tiêu đạt và vượt trên tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) như hàm lượng piperin 4,03% (TCVN ≥4,0), đặc biệt hàm lượng chất chiết ete không bay hơi là 9,78%, cao hơn rất nhiều so với TCVN và so với các giống tiêu khác của VN (TCVN ≥6,0). Đây là đặc điểm riêng có của hạt tiêu Tiên Phước mà không giống tiêu nào có được.

Với hương vị đặc trưng, tiêu Tiên Phước là một nguyên liệu không thể thiếu trong nhiều món ăn, từ những món kho đậm đà, món nướng thơm lừng cho đến các món gỏi, salad. Chỉ cần thêm một chút tiêu Tiên Phước, món ăn sẽ trở nên hấp dẫn hơn, đánh thức mọi giác quan của người thưởng thức. Nó không chỉ làm tăng thêm hương vị mà còn giúp kích thích tiêu hóa và mang lại cảm giác ấm áp, dễ chịu.

Vào năm 2009, tiêu Tiên Phước đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Năm 2015, hạt tiêu Tiên Phước đoạt giải thưởng sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh Quảng Nam (cũ), năm 2018 được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh. Năm 2026, Cục Sở hữu trí tuệ trao văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu đối với khu vực địa lý gồm các xã: Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà, thành phố Đà Nẵng, thể hiện sự ghi nhận chính thức của Nhà nước đối với danh tiếng, chất lượng và nguồn gốc đặc thù của sản phẩm, công nhận về mặt khoa học, chất lượng sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước.

Nếu có dịp ghé thăm thành phố Đà Nẵng, đừng quên tìm mua tiêu Tiên Phước để làm quà hoặc trải nghiệm hương vị đặc biệt này. Đây không chỉ là một gia vị mà còn là một phần tinh túy của văn hóa ẩm thực đặc biệt của “thành phố đáng sống”.