Kẹo cau là loại kẹo dân dã gắn liền với tuổi thơ của nhiều trẻ em xứ Huế. Gọi là kẹo cau, nhưng nguyên liệu không hề có thịt quả cau. Có lẽ vì kẹo vỏ trắng, ruột vàng óng, lại cũng phải chẻ làm bốn thành các múi cau nên gọi như vậy. Hay cũng vì, nhiều món ăn được đặt giống tên cây cối để dễ nhớ, mà ở Huế, nhìn lên là thấy nhiều lắm những hàng cau thẳng tắp trong nắng.

Để cho ra những viên kẹo cau chuẩn vị, người làm phải chuẩn bị 3 nguyên liệu chính, gồm đường, mật nha và gừng. Đầu tiên, trộn đường, nước và mật nha với nhau rồi đem đi nấu với lửa lớn. Lửa đỏ liên tục 30 phút kẹo sẽ chín tới. Tiếp đến, sử dụng gừng giã mịn hòa quyện. Thời điểm này, nguyên liệu đang ở nhiệt độ rất cao và rất dẻo, người thợ phải đổ ra thau mới và để nổi trên mặt nước lớn, xoay trong vòng 10 phút kẹo sẽ cứng lại. Để tránh kẹo cau bị kết dính với nhau, người thợ sẽ dùng bột mì để xoa đều bên ngoài giúp viên kẹo có bề ngoài màu trắng. Tiếp đến, mọi người sẽ xúm lại với nhau để dùng dao, gậy bổ kẹo thành 4 như miếng cau.

Kẹo có vị ngọt thanh, ngậm tan từ từ vì kẹo khá cứng. Người lớn thường ăn kẹo cau khi uống trà, vị ngọt của kẹo cau thêm vị đắng đắng của trà tạo nên mùi vị mới lạ kích thích vị giác.

Trong bài viết “Tết về nhớ cái kẹo cau”, tác giả Hoàng Hải Lâm miêu tả: Ôi cái kẹo cau ngọt thanh đến lạ lùng, giòn tan đến từng thớ. Tôi thường bỏ cái kẹo cau vào miệng nhai rau ráu, âm thanh phát ra cứ như bắp rang trên chảo. Chị và em gái tôi chọn cách ăn rất con gái, cứ bỏ cái kẹo cau vào miệng để chúng tự tan ra từ từ, nước đường ngọt bùi ngấm vào trong miệng rồi nuốt đánh ực. Ăn kẹo cau kiểu này thì vài ba cái cũng được một buổi sáng, còn vài cái để sang đến chiều thế là suốt ngày được ăn kẹo cau.

Nếu có dịp ghé Huế, kẹo cau chắc chắn là món đặc sản không thể bỏ qua cho du khách. Những người Huế xa quê hương mỗi khi về thăm nhà, lúc ra đi cho dù có nặng nề đến mấy, trong xách tay họ cũng có vài bì kẹo cau làm quà. Và trên hành trình tha hương ấy, ngậm một miếng kẹo cau để kéo dài thêm sự luyến lưu với sông Hương, núi Ngự…

--------------------------------------------------------------------