Chuyên gia ẩm thực cung đình Hồ Thị Hoàng Anh

Phiên chợ Tết Gia Lạc do Định Viễn quận vương - Nguyễn Phúc Bính (1797-1863), con thứ sáu của vua Gia Long lập ra. Phiên chợ này nằm sát chợ Nam Phổ (cách thành phố Huế 3km, trên đường về biển Thuận An). Chợ chỉ nhóm họp trong ba ngày Tết Nguyên Đán. Đến đây, mọi người được tham gia các trò chơi ngày Tết của cung đình và trò chơi dân gian, thưởng thức các món ăn từ dân dã đến cao sang, mua sắm các đồ chơi, vật dụng, vật trưng bày ngày Tết. Ban đầu, chợ chỉ dành cho hoàng thân quốc thích và quan lại triều đình nhưng về sau mở rộng cho cả dân thường đến tham gia vui chơi. Gia Lạc có nghĩa là thêm niềm vui. Do vậy, Tết Huế vui hơn, đậm màu sắc văn hóa hơn nhiều nơi khác.

Nghệ nhân Hồ Thị Hoàng Anh giới thiệu về Phiên chợ Tết Gia Lạc trong buổi phục dựng tại TP. Hồ Chí Minh

 

 

Bà Hồ Thị Hoàng Anh chụp ảnh lưu niệm cùng các vị khách mời: GS.TS Trần Văn Khê, TS. Nguyễn Nhã, Nhà sử học Nguyễn Khắc Thuần, Nữ sĩ Tôn Nữ Hỷ Khương… năm 2012

Một lễ hội có tính nhân văn như vậy chỉ còn lại trong sử sách và đã chìm vào quên lãng kể từ khi chế độ quân chủ chấm dứt vào năm 1945. Mãi đến năm 2002, bà Hồ Thị Hoàng Anh (cháu ruột ông Hồ Văn Tá, đội trưởng đội Thượng thiện thời Nguyễn (đảm nhiệm ẩm thực và yến tiệc ở hoàng cung), nhận lời mời của Trung tâm Giao lưu Đức - Á đã phục dựng lần thứ nhất phiên chợ Gia Lạc tại khuôn viên của Trường Đại học dân lập Munchen (Đức) từ ngày 6-17/10/2002. Lần thứ hai, bà Hoàng Anh nhận lời mời của Trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Nantes (Pháp), tái hiện màu sắc của chợ Gia Lạc trong buổi dạ tiệc cuối năm tổ chức vào đêm 31/12/2003 tại Le Lieu Unique. Lần thứ ba từ ngày 15/1-6/2/2012, tại Presidential club (tòa nhà Sailing, 111A Pasteur, quận 1, TP. Hồ Chí Minh), nhưng lại là lần đầu tiên phục dựng phiên chợ tết Gia Lạc tại quê nhà Việt Nam theo lời mời của Công ty cổ phần bất động sản Bình Thiên An. Tại phiên chợ, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã công bố Kỷ lục Người đầu tiên phục dựng phiên chợ Tết Gia Lạc tại nước ngoài và Việt Nam đến Nghệ nhân Hồ Thị Hoàng Anh.

Một số hình ảnh tại phiên chợ Tết Gia Lạc do bà phục dựng năm 2012:

Bánh Bài cổ truyền Huế

Trướng liễn làng Chuồn

Mâm bánh mứt ngày tết

Mứt cam sành

Bức trướng treo trong các nhà quý tộc

Trang giấy làng Sình

Hoa giấy Thanh Tiên

Vật phẩm ngày tết

Con lùng tung ngũ sắc

Những món ăn tinh tế, hấp dẫn…

Việc phục dựng phiên chợ tết Gia Lạc là sự đi sâu tìm hiểu và tham khảo từ các nhà nghiên cứu văn hóa, đặc biệt là văn hóa Huế của bà Hoàng Anh. Bà đã đến các bảo tàng, các làng nghề như làng Sình, làng Chuồn, Thanh Tiền,… để tìm lại những tác phẩm dân gian về tranh, trướng liễn, hoa giấy… cùng các trò chơi đem lại bầu không khí của những phiên chợ tết Gia Lạc xưa. Đây là điều đáng trân trọng trong nỗ lực bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, góp phần tạo dựng không khí tết văn hóa cho lớp trẻ và cộng đồng.