Món kẹo Sìu Châu đã đi vào thi ca từ bình dân đến văn chương bác học của nhiều nhà văn, nhà thơ. Cụ Huy Vinh - Nhà nghiên cứu Phê bình Văn học có tiếng ở Nam Định cũ cũng đã ứng khẩu đôi câu đối sau khi thưởng thức món kẹo này:

“Xuân có kẹo Sìu, xuân đượm sắc

Tết còn thơ Vỵ, Tết Nguyên Hương”

Khi nhắc đến kẹo Sìu Châu, có người cho rằng đây là món ăn do người Hoa tạo ra, nhưng thực ra không phải vậy. Món kẹo Sìu Châu nức tiếng Thành Nam là do cụ Tổ nghề Đỗ Phúc Nhật - người con của đất Thành Nam sáng tạo ra cách đây hơn 200 năm trước. Theo nghệ nhân Đỗ Đình Thọ - người nối nghiệp làm kẹo Sìu Châu đời thứ 7 của dòng họ Đỗ: “Cụ Đỗ Phúc Nhật sinh ra trong gia đình nghèo khó, lớn lên, cụ đã đến khắp các xưởng mía, buôn mật và học đ��ợc nghề làm kẹo này. Nhưng thời bấy giờ, người ta còn làm kẹo bằng chanh, giấm nên khi ăn vẫn còn dính răng. Cụ đã sáng tạo và tìm tòi được cách làm kẹo bằng mạch nha. Thành phẩm ban đầu được gói trong giấy bản mang đi bán ở khắp các chợ, sau này được một người mách cụ đã mang lên thành phố bán. Ở nơi xa lạ, cụ được một nhà sư ở đền Triều Châu cho mảnh vườn bên cạnh dựng lán nấu kẹo. Từ thập niên 60 của thế kỷ 19, cửa hiệu này đã nổi tiếng khắp Thành Nam. Lúc bấy giờ, cửa hàng chưa có tên gọi nên người ta chỉ gọi đơn giản là hiệu kẹo ngon trước đến Triều Châu (ngôi đền cổ của người Hoa Kiều trước ở huyện Triều Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc sang sinh cơ lập nghiệp). Lâu dần, người ta gọi thành kẹo “Triều Châu”, rồi đọc chệch thành kẹo “Sìu Châu”, rồi gọi tắt là kẹo “Sìu”. Mãi đến năm 1880, cụ Đỗ Phúc Nhật khi xây cửa hiệu thành ngôi nhà hai tầng mới đặt tên chính thức là kẹo Sìu Châu Nguyên Hương Nam Định. Nguyên Hương có nghĩa là hương vị nguyên chất được tiết ra từ đường, lạc hoặc vừng, gạo nếp chứ không vay mượn từ những hương vị khác. Những nguyên liệu trên cũng chính là đặc sản ngành nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.

Nguyên liệu làm ra kẹo Sìu Châu là lạc, hoặc lạc lẫn vừng, kết hợp cùng đường, gạo nếp thơm hoặc mạch nha. Để làm kẹo ngon, thứ quan trọng nhất là phải có nguyên liệu tốt. Lạc phải được chọn lựa rất kỹ và phải là những hạt lạc không quá to, đều nhau, mẩy, vỏ hồng cánh sen và ăn béo ngậy. Đường phải là loại đường kính trắng hảo hạng. Kẹo có vị ngọt thơm, rất phù hợp để ăn cùng trà đặc nóng. Kẹo thường có hình chữ nhật, dài và to bằng ngón tay. Nhiều nơi, kẹo có hình vuông.

Trong miếng kẹo giòn tan có vị béo ngậy của vừng và lạc, ngọt thanh của đường và mùi thơm phức của nếp cái hoa vàng. Kẹo sìu châu ăn không bị dính răng, có thể để rất lâu không bị chảy nước hay ỉu. Tùy nhà sản xuất, kẹo có thể có màu vàng, hoặc sắc nâu hồng, trông như hổ phách.

Trong ký ức của nhiều người, Tết xưa không có nhiều loại bánh kẹo nhưng không thể thiếu đĩa kẹo Sìu Châu đặt trên bàn tiếp khách. Đó là thứ quà giản dị, trẻ con tụm lại chia nhau thanh kẹo, người lớn nhâm nhi cùng chén trà nóng đặc chát, trò chuyện về một năm đã qua và những dự định tốt lành trong năm mới.

Ngày nay, giữa vô vàn loại bánh kẹo mới, hiện đại, kẹo Sìu Châu vẫn giữ được chỗ đứng riêng nhờ sự mộc mạc và đậm chất truyền thống. Việc phục dựng, bảo tồn nghề làm kẹo, kết hợp với cải tiến bao bì, xây dựng thương hiệu đã giúp kẹo Sìu Châu không chỉ là món quà quê, mà còn là sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch, món quà đặc sản quê hương để biếu tặng được ưa thích.