Cây Bạch Mai tại Đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) được xem là một trong những cây Bạch Mai cổ thụ hiếm hoi còn tồn tại ở Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung. Theo tư liệu ghi nhận, cây có tuổi đời trên 300 năm, được cho là xuất hiện từ thời kỳ những cư dân đầu tiên khai hoang, lập ấp trên vùng đất Bến Tre xưa và Vĩnh Long ngày nay. Cây còn được biết đến với nhiều tên gọi như Mai Khê, Nam Mai, Mai Mù u, Thần mai, Danh mộc Bạch Mai,... Đây là loài cây đặc biệt, không giống với mai vàng phổ biến ở Nam Bộ. Cây không cần lẩy lá mà tự rụng lá trước khi ra hoa. Vào dịp Tết Nguyên tiêu, những chùm hoa trắng tinh với bốn cánh dày, nhụy vàng bắt đầu bung nở, tỏa hương thơm dịu ra khắp không gian Đình Phú Tự. 

Bạch Mai cổ thụ được xem là "nhân chứng" cho quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Nam Bộ (Ảnh: VietKings)

Mỗi dịp Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng) đến, Bạch Mai đều trổ hoa rất đẹp, người dân thường hái hoa về pha trà hoặc ủ rượu (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

Điểm đặc biệt nhất của Bạch Mai ở Đình Phú Tự nằm ở quá trình tồn tại và tái sinh tự nhiên. Thuở ban đầu, cây phát triển với một thân chính. Qua hơn ba thế kỷ, cây đã trải qua nhiều biến động của thiên nhiên và lịch sử vùng đất. Theo các tư liệu trước đây, trong trận bão lớn năm 1952, thân chính của cây bị gãy đổ và từ phần gốc cũ của cây 9 thân phụ đã mọc lên theo thời gian. Những thân này phát triển tốt, tạo nên hình dáng đặc biệt và từng được người dân địa phương liên tưởng đến hình tượng “Cửu Long” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cho đến nay, cây Bạch Mai đã phát triển gồm 10 thân phụ từ một gốc; mỗi thân hiện có chu vi từ 75cm đến 130cm cùng hàng chục thân, nhánh khác.

Bạch Mai sau hơn 300 năm vẫn không ngừng khẳng định sức sống mãnh liệt (Ảnh: VietKings)

Sức sống bền bỉ của Bạch Mai tại Đình Phú Tự cũng được thử thách theo những năm tháng của chiến tranh, khi nơi cây cổ thụ tọa lạc là địa bàn tranh chấp và thường xuyên chịu những tác động khốc liệt của chiến sự. Đặc biệt, theo lời kể của người dân địa phương, vào năm 1968, xung quanh Đình Phú Tự bị dội trúng 3 trái bom xăng, nhưng cây Bạch Mai chỉ bị cháy sém lá và sau đó phát triển tươi tốt hơn. Có thể thấy, giữa những biến động của thiên nhiên, giông bão và bom đạn chiến tranh, cây vẫn tiếp tục sinh trưởng một cách đáng kinh ngạc. Chính khả năng tồn tại và tái sinh ấy đã trở thành một phần giá trị biểu tượng của “Cổ thụ Bạch Mai” – nhân chứng sống của lịch sử vùng đất Phú Tự.
 

Giữa những biến động của năm tháng và thời cuộc, cây Bạch Mai vẫn tiếp tục sinh trưởng một cách bền bỉ theo thời gian (Ảnh: VietKings)

Không chỉ có giá trị về sinh học và lịch sử, cây Bạch Mai còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Từ năm 1994, tên cây được các nhà văn, nhà thơ Bến Tre đặt cho “Bạch Mai thi hội”. Đến năm 2000, “Bạch Mai bi ký” được dựng dưới gốc cây, ghi lại những nét khái quát về cổ thụ hơn 300 năm tuổi này. Đặc biệt, từ năm 2001, vào dịp Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng), Hội Văn học Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu - nơi quy tụ những người làm công tác văn học nghệ thuật tại tỉnh Bến Tre (cũ) đã tổ chức sự kiện kỷ niệm “Ngày thơ Việt Nam” tại sân đình Phú Tự, bên gốc Bạch Mai cổ thụ.

Tấm bia "Bạch Mai Bi Ký" tọa lạc bên dưới tán cây Bạch Mai (Ảnh: VietKings)

Cùng với thời gian, Cây Bạch Mai và Đình Phú Tự đã trở thành một phần ký ức, niềm tự hào và tài sản chung được nhiều thế hệ người dân địa phương gìn giữ. Ngày 10/01/2008, Cổ thụ Bạch Mai và Đình Phú Tự được Tỉnh công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh về kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng dân gian. Đến năm 2014, cây tiếp tục được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam, trở thành cây di sản Việt Nam đầu tiên của tỉnh Bến Tre (cũ).

Bạch Mai tại Đình Phú Tự được công nhận là "Cây Di sản Việt Nam" vào năm 2014 (Ảnh: VietKings)

Đoàn lãnh đạo VietKings tham quan Bạch mai cổ thụ tại Đình Phú Tự - Ảnh: VietKings

Với thâm niên và cấu tạo ấn tượng cùng những giá trị và ý nghĩa đặc biệt đối với địa phương, Bạch Mai cổ thụ tại Đình Phú Tự đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) chính thức xác lập Kỷ lục Việt Nam với nội dung: Cây Bạch Mai cổ thụ trên 300 năm tuổi trong khuôn viên Đình Phú Tự gồm 10 thân phụ, hiện mỗi thân có chu vi từ 75cm đến 130cm, phát triển từ cùng một gốc sau quá trình tái sinh tự nhiên đạt giá trị Kỷ lục Việt Nam. Kỷ lục được trao đến đại diện Ban quản lý Đình Phú Tự và lãnh đạo Ủy ban Nhân dân phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long vào sáng ngày 15/9/2026.

Toàn cảnh buổi lễ (Ảnh: VietKings)

Đại diện Ban lãnh đạo Tổ chức Kỷ lục Việt Nam tại buổi lễ. (Ảnh: VietKings)

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc - Phó Viện trưởng Viện Kỷ lục Việt Nam, Tổng thư ký Hội đồng xác l���p Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đại diện công bố quyết định xác lập Kỷ lục Việt Nam (Ảnh: VietKings)

 

 Ông Dương Duy Lâm Viên - PCT kiêm Tổng thư ký TW Hội Kỷ lục gia Việt Nam cùng bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc trao bằng xác lập đến đại diện Ban quản lý Đình Phú Tự và lãnh đạo Ủy ban nhân dân Phường Phú Khương (Ảnh: VietKings)

 

 

Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại buổi lễ và bia đá Kỷ lục của cây Bạch Mai (Ảnh: VietKings)