Bạch Đằng Giang là khu di tích tọa lạc tại thôn Tràng Kênh, thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Khu di tích này được bao bọc bởi một dãy núi đá lớn có tên là Tràng Kênh, phía Nam là dòng sông Giá êm đềm, phía trước là khu di tích sông Bạch Đằng lịch sử. 

Nhắc đến sông Bạch Đằng, người ta nhớ ngay đến một nhân chứng lịch sử sống, chứng kiến biết bao gian khổ, thăng trầm của quân và dân ta. Năm 938, đức vương Ngô Quyền đã đại phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, kết thúc 1000 năm Bắc thuộc của nước ta. Năm 981, trên dòng sông này, hoàng đế Lê Hoàn đã tiêu diệt chủ tướng khiến quân Tống xâm lược tan rã. Năm 1288, trên dòng Bạch Đằng lịch sử, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn đã đánh tan quân Mông Nguyên lần thứ 3, chặn đứng cuộc xâm lược của đế chế hùng mạnh này. Với tấm lòng thành kính, tri ân các vị anh hùng dân tộc, các bậc tiền nhân, nhân dân TP Hải Phòng đã xây dựng nên khu di tích lịch sử tại vùng đất Tràng Kênh, nơi được cho là trung tâm diễn ra các trận đánh lớn trong lịch sử.

Đây là một quần thể kiến trúc bề thế, khang trang, được xây dựng để tưởng nhớ các vị anh hùng dân tộc như Đức Vương Ngô Quyền, Vua Lê Đại Hành và Quốc Công Tiết Chế Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn - những người đã lập nên những chiến thắng vang dội trên dòng sông Bạch Đằng lịch sử. Khu di tích Bạch Đằng Giang được bao bọc bởi dãy núi Tràng Kênh hùng vĩ, phía trước là sông Bạch Đằng huyền thoại, tạo nên một không gian linh thiêng và hùng tráng.

Đặc biệt, khu di tích Bạch Đằng Giang thực hiện nguyên tắc "3 không": không thương mại, không thu phí và không rác thải, mang đến cho du khách một không gian văn hóa - lịch sử yên bình và trong lành. 

Khu trưng bày hiện vật của di tích Bạch Đằng Giang là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn khám phá sâu hơn về các trận thủy chiến lịch sử trên sông Bạch Đằng. Tại đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng nhiều hiện vật quý giá, mô hình chiến thuyền, cọc gỗ chống giặc cùng các tư liệu ghi chép chi tiết về chiến thuật của Ngô Quyền, Lê Đại Hành và Trần Hưng Đạo. Bằng cách quan sát những mô hình tái hiện thế trận bày binh bố trận, du khách có thể hình dung rõ hơn về cách mà cha ông ta đã dùng mưu trí để đánh bại kẻ thù hùng mạnh.

 Tại Khu di tích Bạch Đằng Giang, du khách sẽ ấn tượng với vườn tượng đá. Những bức tượng đá ấy minh họa cảnh chế tác cọc gỗ Bạch Đằng của quân và dân ta chống ngoại xâm.

Trong khu di tích Bạch Đằng Giang có ba ngôi đền chính thờ ba vị anh hùng dân tộc gắn liền với các trận chiến Bạch Đằng: Ngô Quyền, Lê Đại Hành và Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.

Linh từ Tràng Kênh và đền Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được xây dựng vào năm 2008. Năm 2009, Đền Tràng Kênh được xây dựng để thờ Lê Đại Hành hoàng đế. Đến năm 2011, đền thờ Ngô Quyền cũng được xây dựng với khuôn viên rộng 5000 mét vuông. Ba ngôi đền này tạo nên một quần thể kiến trúc độc đáo. Ngoài ra, nơi đây còn có đền thờ Mẫu và chùa Trúc Lâm được thiết kế theo mô hình chùa Đồng Yên Tử, góp phần điểm thêm cho vẻ đẹp của khu di tích này.

Kiến trúc của các đền thờ mang đậm phong cách truyền thống, với mái cong, cột gỗ vững chãi và những bức hoành phi câu đối mang ý nghĩa tôn vinh công lao của các bậc tiền nhân. Khi bước vào không gian linh thiêng này, du khách có thể dâng hương, tỏ lòng biết ơn và cảm nhận được sự trang nghiêm, thiêng liêng của một vùng đất từng ghi dấu những chiến công vang dội.

Quảng trường chiến thắng là điểm nhấn quan trọng của khu di tích Bạch Đằng Giang, nơi đặt ba bức tượng đồng lớn của ba vị anh hùng dân tộc. Năm 2017, Khu di tích là Quảng trường Chiến Thắng được xây nổi trên sông Bạch Đằng với diện tích 2.000m2, lát đá granite vươn ra sông. Đây là nơi trang trọng đặt một công trình uy nghiêm, đó là tượng của 3 vị anh hùng dân tộc.

Ở Chính giữa là bức tượng Đức vương Ngô Quyền (898 - 944), dưới chân tượng có ghi dòng chữ: Đại thắng quân Nam Hán trên cửa sông Bạch Đằng năm 938 chấm dứt 1117 năm Bắc thuộc, Vị Tổ trung hưng khai sinh nền văn minh Đại Việt. Bên trái là bức tượng Hoàng đế Lê Đại Hành (941 - 1005), dưới chân tượng có ghi dòng chữ: Người tái tạo chiến thắng Bạch Đằng lần thứ hai năm 981, Ngài có công đánh Tống Bình Chiêm, xây dựng Đại Cồ Việt đứng bên Đại Hán. Bên phải là bức tượng Quốc Công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (1228 - 1300), dưới chân tượng có ghi dòng chữ: Đại thắng Bạch Đằng năm 1288 đập tan dã tâm xâm lược nước ta, mộng làm bá chủ thế giới của đế chế Mông Nguyên, mở ra nền văn hóa Đông A rực rỡ.

Mỗi bức tượng cao khoảng 8m, nặng hàng chục tấn, được chế tác tinh xảo, thể hiện thần thái oai nghiêm, khí phách hiên ngang của những người đã làm nên lịch sử. Đứng tại đây, du khách không chỉ có dịp tìm hiểu về những chiến công hào hùng mà còn có thể cảm nhận niềm tự hào dân tộc khi chiêm ngưỡng biểu tượng của tinh thần bất khuất.

Xung quanh khu vực Quảng trường Chiến Thắng mô phỏng bãi cọc Cao Quỳ trên sông Bạch Đằng

Cách Khu di tích Bạch Đằng Giang khoảng 15km là Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ có diện tích hơn 30.600m2, thuộc xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng (nay là Phường Lưu Kiếm và Xã Việt Khê thuộc TP.Hải Phòng)

Năm 2021, Khu Di tích Bạch Đằng Giang được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. Khẳng định tiềm năng và trí tuệ của con người Việt Nam; những giá trị nổi bật của các trận thắng trên sông Bạch Đằng đối với lịch sử Việt Nam và thế giới. 

Di tích Bạch Đằng Giang không chỉ là nơi lưu giữ dấu ấn của ba chiến thắng vang dội trên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, mà còn là biểu tượng sống động của ý chí độc lập, lòng yêu nước và trí tuệ quân sự của dân tộc Việt Nam. Giữa không gian sơn thủy hữu tình của vùng Tràng Kênh, mỗi công trình, hiện vật nơi đây đều nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về những trang sử hào hùng của cha ông trong công cuộc dựng nước và giữ nước.

----------------------------------------------------------------------------