Ngôi nhà của ông Trần Văn Lai được xây dựng theo kiểu nhà ống vào năm 1963. Để phục vụ hoạt động cách mạng, ông đã bí mật cho xây dựng một căn hầm dưới lòng đất. Sau 7 tháng thi công, căn hầm hoàn thành với chiều dài hơn 8m, rộng 2m, sâu 2,5m, được trát xi măng dày để chống thấm. Bên trong hầm có 4 khung tròn nối với hệ thống thoát nước nhằm tạo lối thoát hiểm khi cần thiết, đồng thời được bố trí các lỗ thông khí.

Phía trước căn nhà nhỏ, nơi cất giấu vũ khí chuẩn bị cho trận đánh táo bạo vào Dinh Độc Lập trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968

Để đảm bảo bí mật, những chuyến xe chở vũ khí từ Củ Chi chỉ đến nhà vào lúc nhá nhem tối. Ngoài căn hầm ngầm, ngôi nhà còn có một hầm nổi với cửa thông lên mái nhà, giúp các chiến sĩ có thể thoát ra ngoài bằng dây thừng trong những tình huống khẩn cấp. Rạng sáng ngày 31/01/1968 (tức mùng 2 Tết Mậu Thân), Đội 5 Biệt động Sài Gòn gồm 15 cán bộ, chiến sĩ đã tập trung tại căn nhà để nhận vũ khí được cất giấu trong hầm bí mật. Theo kế hoạch, số vũ khí này được ngụy trang trong những giỏ rau trước khi được chuyển cho lực lượng tham gia chiến đấu.

Cuộc tấn công được phát động vào sáng mùng 2 Tết Mậu Thân năm 1968. Sau khi nhận vũ khí, các chiến sĩ tiến đánh Dinh Độc Lập, một trong những mục tiêu trọng yếu của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, cùng với Đại sứ quán Hoa Kỳ, Đài Phát thanh Sài Gòn và nhiều cơ sở quân sự khác. Sáng hôm đó, ông Trần Văn Lai trực tiếp chở một nhóm chiến sĩ biệt động cùng vũ khí đến Dinh Độc Lập rồi quay trở về nhà để tiếp tục hỗ trợ các lực lượng khác. Sau trận đánh, quân địch đã cho người đến bắn phá căn nhà vì nghi ngờ đây là nơi trú ẩn của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Ngôi nhà sau đó rơi vào tay quân Mỹ, nhưng chúng không phát hiện được hầm chứa vũ khí nằm ngay bên dưới nền nhà.

Ngôi nhà gồm ba tầng, diện tích mặt bằng khoảng 70 m2, vẫn còn nguyên kiến trúc, nền gạch, mái ngói... như ban đầu. Đặc biệt, nhà có hệ thống hầm kiên cố, lối đi xuống được ngụy trang dưới các viên gạch bông

Sơ đồ mô phỏng các tầng của căn nhà

Ngày nay, ngôi nhà đã được phục dựng và kết hợp thành một quán cà phê mang phong cách hoài cổ. Tuy nhiên, khi bước vào bên trong, du khách dễ dàng nhận ra đây không chỉ là một quán cà phê retro thông thường. Chiếc thang máy bằng sắt kiểu Pháp với những hoa văn tinh xảo, cửa và khóa đóng mở bằng tay vẫn được giữ nguyên như một chứng nhân lịch sử. Những người thân của ông Trần Văn Lai đã biến nơi đây thành một bảo tàng nhỏ dành riêng cho lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Khu vực hầm bí mật cũng được dựng lại để khách tham quan hình dung rõ hơn về cảnh tượng năm xưa. Cửa xuống hầm được đậy bằng lớp gạch bông quen thuộc, khi tháo gạch ra sẽ thấy có một không gian bên dưới — hầm tối le lói đầy bóng hình vũ khí bạo động (hy vọng là đã bị vô hiệu hóa). Bảo tàng cũng xây cầu thang xuống hầm để phục vụ du khách trong thời bình. Nhưng cho dù có tiện lợi hơn, việc lên xuống hầm trong cảnh khách khứa ra vào đông đúc cũng khó mà kín đáo được. Điều này càng chứng tỏ những nguy hiểm ông Lai phải đối mặt suốt thời gian hoạt động cách mạng. Thật phi thường khi ông có thể tích trữ lượng vũ khí lớn như thế, trong một ngôi nhà rất đỗi bình thường, và tránh được miệng lưỡi của hàng xóm.

Vũ khí được cất giữ trong đường hầm, bao gồm những tấm bảng được thiết kế để giấu và vận chuyển lựu đạn, súng và thuốc nổ

 

Hầm dài hơn 10 m, cao 2,5 m, trát xi măng dày để chống thấm. Hầm có 4 khung tròn nối với ống thoát nước, kích thước vừa một người chui để thoát hiểm.