Bánh đậu xanh Hội An có lịch sử lâu đời, từng là món quà quý được dùng để tiến vua. Không giống với bánh đậu xanh Hải Dương hay các vùng miền khác, bánh đậu xanh ở Hội An có sự độc đáo trong thành phần, hình thức và hương vị.

Nghề làm bánh đậu xanh Hội An có lịch sử lâu đời, xuất hiện trước thế kỷ 18 tại vùng đất Quảng Nam – Đà Nẵng. Theo các tài liệu lịch sử, loại bánh này từng được cư dân địa phương dùng để tiến vua, chứng tỏ giá trị văn hóa và chất lượng vượt trội của nó. Trong cuốn "Đại Nam Nhất thống chí" của triều Nguyễn, bánh đậu xanh Hội An được ca ngợi là "ngon nhất" so với các vùng khác. Loại bánh này không chỉ là thức quà hàng ngày mà còn xuất hiện trong các dịp lễ Tết, cúng giỗ, thể hiện sự tinh tế và hiếu khách của người dân phố Hội. 

Quy trình làm bánh đậu xanh Hội An hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm truyền đời. Chọn đậu xanh hạt nhỏ, cà vỏ, ngâm nước rồi đãi sạch trước khi luộc chín trên bếp lửa, sau đó, nghiền nhuyễn thành bột mịn. Nấu đường thành siro, trộn dần với bột đậu xanh để đạt độ ẩm vừa phải. Không được để bột quá khô hoặc ướt, vì sẽ ảnh hưởng đến độ kết dính. Ủ bột qua đêm để khô ráo hơn. Nếu làm bánh mặn, cần rán mỡ heo vừa lửa để giữ mùi thơm, tránh khét hoặc non. Trộn mỡ với các gia vị đơn giản như muối, đường để tạo nhân thịt béo ngậy. Cuối cùng, đổ bột vào khuôn, thêm nhân ở giữa, ép chặt rồi nướng hoặc sấy ở nhiệt độ thấp để bánh giòn mà không mất dinh dưỡng. Quá trình này mất hàng giờ, đòi hỏi theo dõi liên tục.

Bánh có thể có hình tròn hoặc hình vuông, thường được in chữ “Vạn” mang ý nghĩa may mắn. Lớp vỏ bánh được nướng giòn thay vì hấp, tạo ra kết cấu đặc trưng so với các loại bánh đậu xanh khác. Khi cắn một miếng, lớp vỏ giòn tan trong miệng, phần nhân bên trong béo bùi, ngọt nhẹ, hòa quyện với vị đậm đà của gia vị, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên.

Giữa muôn vàn đặc sản, miếng bánh nhỏ bé ấy vẫn đủ sức lưu lại trong ký ức du khách như một phần hồn cốt của phố cổ, thích hợp để thưởng thức, để nhớ và để mang về làm quà. 

--------------------------------------------------------------------