Nghề nón Làng Rền (Gia Thanh, Phú Thọ) đã có từ lâu đời, trước đây người dân làng Rền may nón bằng búp lá cọ. Đến năm 1960 có một người từ Làng Chuông lên đây sinh sống và lập nghiệp, từ đó nghề may nón lá non được phát triển và duy trì đến ngày nay. Nghề nón có ưu điểm là tận dụng thời gian nông nhàn và tận dụng sức lao động của người già, trẻ em. Mặc dù thu nhập từ nghề ngày không cao xong cũng góp phần tăng thêm kinh tế của gia đình. Nghề làm nón lá được duy trì bởi những bàn tay khéo léo, tỷ mỷ. Ở Gia Thanh không chỉ phụ nữ biết làm nón mà ngay cả những người đàn ông cũng có thể giúp chuốt vành, lên khung,…

Để làm được một chiếc nón, người làm phải thực hiện khoảng hơn 10 công đoạn cầu kỳ, từ vê lá, là lá, nén lá cho phẳng rồi làm vành xong quay nón, rồi mới may nón, may xong dỡ nón ra khỏi khuôn đến cắt cước, nức nón, luồn nhôi, may chóp. Mỗi chiếc nón được lợp 2 lần lá, giữa 2 lần được lót thêm một lượt mo cây tre, diễn…. cho nón thêm dày và cứng cáp, tránh mưa ướt. Mặt trong của nón được người thợ khéo léo luồn những sợi chỉ màu để buộc quai nón. khi nón được bán ra người làm nón sẽ quang một lớp dầu để có một chiếc nón lá trắng ngà vừa bền, đẹp, mà không thấm nước. Một trong những công đoạn khó nhất là khâu. Nếu khâu không khéo lá sẽ rách, và khi lá rách thì không thể làm được. Bên cạnh đó, bàn tay người thợ khi cầm kim cần đưa nhanh từng mũi khâu thẳng đều từ vòng trong ra vòng ngoài, những đường kim thẳng tắp vừa cố định những vanh tròn và lá vừa như trang trí tạo sự độc đáo cho chiếc nón. Một chiếc nón đẹp phải đảm bảo mái nón phẳng phiu, đường khâu mượt mà, những vết khâu trải trên mỗi vành theo những khoảng cách đều tăm tắp. Với người làm nón chuyên nghiệp có thể làm được từ 2 đến 3 chiếc/ngày.

Những năm gần đây, thực hiện xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch hấp dẫn, du lịch làng nghề gắn với tìm hiểu, trải nghiệm văn hoá địa phương được xác định là một sản phẩm không chỉ thu hút khách du lịch, góp phần nâng cao giá trị kinh tế địa phương mà còn có ý nghĩa gìn giữ, bảo tồn nghề truyền thống và các giá trị văn hoá dân tộc, làng nghề nón lá xóm Rền xã Gia Thanh đã trở thành một điểm đến được ưa chuộng, đặc biệt đối với du khách quốc tế. Chiếc nón từ làng đã đi khắp mọi miền đất nước theo các chương trình quảng bá xúc tiến du lịch của tỉnh và được du khách chọn mua về làm quà tặng. Tour du lịch tham quan làng nghề xóm Rền sẽ mang đến cho du khách trải nghiệm các quy trình làm nên chiếc nón lá, hiểu sâu hơn về đặc điểm riêng của chiếc nón lá Phú Thọ.

Bên cạnh đó, hiện nay các họa sĩ đã tìm đến nón lá làm chất liệu vẽ. Chủ đề của nón lá vẽ vô cùng đa dạng: hình ảnh rừng cọ đồi chè, hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình, cánh đồng lúa với những đàn trâu, hình ảnh hát xoan, phong cảnh đền Hùng…đặc biệt là dòng chữ Du Lịch Phú Thọ nổi bật trên vành nón. Chất liệu dùng trang trí nón lá không phải các loại màu thông thường bởi màu thông thường sẽ không chịu được tác động của nắng, mưa. Người vẽ trước tiên phải vẽ phác thảo nội dung trên giấy vẽ, ước lượng sao cho bố cục hài hòa cân đối với khuôn nón (tạo hình phải phù hợp với trang trí hình tròn, hình tam giác), khi đã được bố cục ưng ý sẽ dùng bút ke nét để vẽ trực tiếp hình lên trên nón lá, công đoạn này yêu cầu kỹ thuật của người vẽ, phải thuộc hình để nét vẽ được lưu loát, sau vẽ nét là công đoạn lên màu cho tác phẩm, toàn bộ những màu vẽ khi đưa lên nón đã được người vẽ lựa chọn từ trước sao cho có gam màu, bản thân chiếc nón rất thanh nhã nên khi phối màu cho nón người vẽ thường chọn những gam màu nhẹ nhàng thanh thoát. Yếu tố độc bản của nón lá vẫn được giữ nguyên từ lúc làm nên chiếc nón mộc cho tới khi trang trí cho thêm đẹp. Hình ảnh các thiếu nữ với tà áo dài thướt tha trên tay là những chiếc nón lá được trang trí luôn mang  lại vẻ dung dị, nền nã của người phụ nữ Việt Nam.

Du khách trong và ngoài nước rất yêu thích những chiếc nón lá trang trí bởi những hình ảnh trang trí vừa làm tôn thêm vẻ đẹp chiếc nón lại mang những thông tin địa điểm, dấu ấn nơi du khách đặt chân tới thăm. Chiếc nón đã bền, nhẹ, thoáng nay được điểm tô những sắc màu thêm duyên dáng, phần quai nón thường chỉ để giữ cho nón không bị bay nhưng nay đã được người làm nón tìm hiểu chất liệu đáp ứng nhu cầu thị trường như lụa tơ tằm, voan… vừa trang nhã lại thấm tốt. Tất cả những cố gắng bắt kịp thị hiếu và sự hài lòng của khách hàng trên làm cho giá thành của chiếc nón mộc sẽ được nâng cao hơn, sức lan tỏa rộng, trở thành sản phẩm quà tặng lưu niệm du lịch độc đáo cho du khách trong và ngoài nước khi đến với Phú Thọ.

----------------------------------------------------------------------

Trong hành trình phát triển du lịch bền vững, quà tặng lưu niệm không chỉ là vật phẩm mang giá trị thương mại, mà còn là sứ giả văn hóa giúp định vị bản sắc của mỗi vùng đất. Mỗi món quà, dù nhỏ bé, đều chứa đựng tinh thần, câu chuyện và giá trị truyền thống của địa phương – từ bàn tay nghệ nhân, chất liệu bản địa, cho đến cách thể hiện tinh tế đặc trưng vùng miền. Chính những món quà ấy giúp du khách mang theo một phần ký ức về nơi họ đã đi qua, đồng thời lan tỏa hình ảnh, văn hóa và tinh thần hiếu khách của quốc gia đến bạn bè quốc tế.

Nhằm tôn vinh những sản phẩm quà tặng mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương và có tiềm năng trở thành biểu tượng đại diện cho du lịch Việt Nam, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) phối hợp cùng Tổ chức TOP Việt Nam khởi động Hành trình đề cử TOP 100 quà tặng lưu niệm đặc trưng của 34 tỉnh, thành trên toàn quốc. Hành trình là nỗ lực góp phần lan tỏa giá trị của những sản phẩm thủ công, sáng tạo và đặc sản vùng miền, từ đó góp phần xây dựng bản sắc thương hiệu du lịch địa phương. Mỗi món quà được đề cử không chỉ thể hiện sự khéo léo của nghệ nhân mà còn phản ánh chiều sâu văn hóa, lịch sử và tinh thần dân tộc – làm nên “bản đồ quà tặng” đầy sắc màu của Việt Nam.

Mỗi ngày, các bài đề cử sẽ được công bố rộng rãi trên hệ thống trang truyền thông chính thức của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings). Ban quản lý hành trình rất mong nhận được sự quan tâm theo dõi của bạn đọc trong và ngoài nước nhằm tiếp tục quảng bá các giá trị đặc biệt của các tỉnh, thành nói riêng và Việt Nam nói chung.