Nam Ô là tên một ngôi làng cổ, cửa ô phía Nam của nước Đại Việt xưa, hình thành cách ngày nay hàng trăm năm, nằm bên vịnh Đà Nẵng, dưới chân đèo Hải Vân. Đây là một làng nghề truyền thống khai thác, đánh bắt thủy hải sản, làm nước mắm. Nghề làm mắm ở Nam Ô cũng có từ rất sớm. Thời kỳ còn là một trong những địa phương của Đàng Trong, ngư dân nơi đây đã biết cách làm nước mắm cung cấp cho thị trường các vùng lân cận.

Nước mắm Nam Ô đã từng là sản vật tiến Vua, được chế biến theo phương pháp thủ công truyền thống, có hương thơm, mùi vị đặc trưng, ngọt tự nhiên, màu đỏ thẫm như màu cánh gián. Làng biển Nam Ô có bờ biển dài,  nhiều loài hải sản phong phú thuận lợi cho việc đánh bắt và neo đậu tàu thuyền. Từ thời mở đất, lập làng của các thế hệ trước, nghề đi biển đánh bắt hải sản phát triển mạnh và kéo theo đó là nghề chế biến thực phẩm cũng hình thành và phát triển, đặc biệt là từ con cá cơm than, người dân đã biết chế biến ra thứ nước mắm thơm ngon, mang thương hiệu nước mắm Nam Ô.  Trải qua bao nhiêu năm, những thế hệ người làm ra “sản vật tiến Vua” này vẫn gìn giữ và bảo tồn những kinh nghiệm truyền thống để tạo nên một sản phẩm mắm có đặc thù riêng.

Nước nắm Nam Ô được chế biến từ nguồn nguyên liệu là cá cơm than và muối. Cá được đánh bắt từ tháng 2 đến tháng 3 âm lịch (vụ mùa cá Nam) và từ tháng 7 đến tháng 8 âm lịch (vụ mùa cá Bắc). Theo kinh nghiệm của người dân, vụ cá tháng 2 đến tháng 3 âm lịch là ngon nhất, từ tháng 4 đến tháng 7 chất lượng cá được 80%. Cá cơm được muối từ muối biển Sa Huỳnh hoặc Cà Ná và muối theo theo tỷ lệ 3 cá cơm - 1 muối biển. Mắm được ủ trong lu sành từ 12 đến 18 tháng là chín. Sau khi mắm chín sẽ được lọc bằng phễu tre và vải. Sản phẩm mắm Nam Ô cuối cùng sẽ có màu vàng rơm, màu cánh gián hoặc sậm hơn.

Người dân Nam Ô làm mắm bằng kinh nghiệm, “nghề dạy nghề”. Như mắm Nam Ô muốn bảo quản lâu dài yêu cầu người dân phải kéo dài thời gian ủ mắm. Vì để lâu mắm sẽ thơm, ngon, có hậu ngọt và độ đạm cao.

Nước mắm Nam Ô còn là một sản phẩm văn hóa tinh thần đặc sắc của làng nghề truyền thống bao đời, thể hiện bản sắc của cộng đồng địa phương, phản ánh sự đa dạng văn hóa, sự sáng tạo của con người, được kế tục qua nhiều thế hệ. Đối với người dân xứ Quảng, trong đó có người dân TP. Đà Nẵng, nước mắm không chỉ là món ăn, là gia vị mà còn là một phần của lịch sử, của văn hóa, hàm chứa những tri thức dân gian, thể hiện bản sắc của cộng đồng địa phương.