Người Cơ Tu ở huyện miền núi Đông Giang (Quảng Nam cũ, nay là Đà Nẵng) ví cây ớt A Riêu là “quà tặng” của rừng xanh. A Riêu trong tiếng Cơ Tu có nghĩa là chim chào mào. Bởi, loại ớt này thường mọc trong rừng, khi chín được chim chào mào ăn, phát tán hạt khắp nơi, từ đó mọc lên loại ớt độc đáo này. Thấy ớt có vị cay, thơm và giòn hơn ớt bình thường nên một số người dân đi rừng đã hái về ươm hạt trồng thử. Lúc đầu, họ chủ yếu dùng để làm gia vị hoặc ăn kèm trong các bữa ăn gia đình. Tuy nhiên, do diện tích trồng và sản lượng ngày càng tăng nên bà con gom ớt A Riêu bán cho các thương lái mang xuống dưới xuôi. Cứ thế, người Cơ Tu đã thuần chủng loại cây dại của núi rừng này trở thành đặc sản của địa phương.

Nhờ điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu khu vực làm cho trái ớt khá nhỏ nhưng có vị cay, thơm nồng vừa phải rất đặc trưng, khác hẳn nơi khác. Đây là cây gia vị có giá trị cao về mặt thương mại, mang lại thu nhập hiệu quả cao cho người dân.

Trái ớt A Riêu rất nhỏ, chỉ bằng đầu đũa nhưng dễ gây thương nhớ cho các thực khách ghiền ăn cay nếu có lần được nếm thử. Đó là vị cay nhẹ nhàng và thơm quyến rũ, hương cay thoáng qua đầu lưỡi rồi thôi, không cay dai dẳng hồi lâu như nhiều loại ớt khác.

Từ nguồn nguyên liệu ớt A Riêu tươi được trồng theo quy trình an toàn, người dân địa phương đã chế biến ra nhiều dòng sản phẩm khác nhau như: Muối ớt A Riêu: sản phẩm chủ lực đạt chuẩn OCOP 4 sao; Ớt muối măng chua; Ớt bột A Riêu. Nhờ sự đa dạng này, giá trị kinh tế của ớt A Riêu tăng gấp 3-4 lần so với nguyên liệu tươi, đồng thời tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương quanh năm.

Không chỉ dừng ở câu chuyện sản xuất, Đông Giang còn biết cách “làm thị trường bằng văn hóa”. Năm 2024, huyện Đông Giang cũ tổ chức Lễ hội Ớt A Riêu lần thứ nhất, không chỉ là dịp quảng bá văn hóa Cơ Tu gắn với du lịch sinh thái vùng cao, mà còn là hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn, nhằm mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP của địa phương.

“Ớt rừng” giờ đây không chỉ mang vị cay nồng đặc trưng của đại ngàn, mà còn mang lại thu nhập, sinh kế và niềm tự hào mới cho người dân Đà Nẵng.

--------------------------------------------------------------------